Zamknij

Festiwal KOPALNIA FILMÓW w Wałbrzychu, Walimiu 13-17.11.2018

17:01, 06.11.2018 | J.R.
REKLAMA
Skomentuj

Nazwa Festiwalu wskazuje, że wciąż istnieje kino ciekawe, fascynujące: trzeba się tylko przekopać przez wciąż narastające pokłady produkcji nijakich i miałkich, by dotrzeć do dzieł cennych i wartych obejrzenia. To zarazem apel do widzów, by odkopali drzemiące w nich entuzjazm i miłość do kina.

Każdą edycję Festiwalu KOPALNIA FILMÓW określa słowo-klucz nawiązujące do najbardziej aktualnych w danym roku kwestii społecznych, kulturalnych czy historycznych. W tym roku to słowo brzmi WOLNOŚĆ. Kiedy świętujemy 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości szczególnie silnie i jednoznacznie kojarzy się ono z takimi pojęciami jak poświęcenie, odwaga, bohaterstwo. To słowo króluje również w tak chętnie przywoływanym haśle „Za wolność waszą i naszą”. Dlatego duża część Festiwalu jest poświęcona także twórczości innych narodów – tych, które podobnie jak Polska, odzyskały w 1918 r. niepodległość.

Warto jednak pamiętać, że słowo WOLNOŚĆ nie łączy się jedynie z walką i czysto fizycznym działaniem. Niesie ono ze sobą różne, o wiele szersze treści: mówi o niej podróżnik wyruszający na kolejną wyprawę, żeglarz wypływający w rejs, ale też człowiek, który pokonał niszczący go nałóg. A więc WOLNOŚĆ to także pewien stan umysłu. I o tym również pamiętaliśmy umieszczając w programie filmy odwołujące się właśnie do takiego rozumienia tego słowa.

Tegoroczna edycja Festiwalu KOPALNIA FILMÓW odbędzie się w dniach 13-17 listopada w Wałbrzychu, Walimu i we Wleniu. Proponowany program jest zróżnicowany, atrakcyjny, obfitujący w niezwykłe wydarzenia artystyczne. Bez wątpienia można do nich zaliczyć dwa filmy ukraińskie: „Chajtarma – Powrót” Akhtema Seitablayeva opowiada o tragicznych losach Tatarów Krymskich, narodu, który z rozkazu Stalina w ciągu kilku dni został wywieziony z ojczystej ziemi. Z kolei poruszający „Donbas”, najnowszy film Siergieja Łoźnicy, ukazuje czasami ocierającą się o absurd, ale częściej wiejącą grozą codzienność tego pogrążonego w wojnie domowej regionu Ukrainy.

Estonię, kraj nieodległy i niezwykły, związany historycznie z Polską, a jednak wciąż mało tak znany, reprezentują dwie produkcje dokumentalne. „Rodeo. Jak poskromić dziki kraj” Kiura Aarmy i Raimo Joeranda jest pasjonującą opowieścią o odzyskiwaniu niepodległości przez Estonię po rozpadzie Związku Sowieckiego, lekcją historii w której Polacy odnajdą niezwykłe odniesienia. Natomiast „Ahto – w pogoni za marzeniami” Janisa Valka to przypomnienie postaci Ahto Valtera, legendy estońskiego żeglarstwa, który pod koniec lat 30. XX w. wraz z rodziną i kilkuosobową załogą wyruszył w wymarzony rejs dookoła kuli ziemskiej. Ale powrócił do świata całkowicie innego niż ten, który opuścił…Jego swoistym dopełnieniem będzie projekcja dokumentu „OPTY-mista” Pawła Pochwały o Leonidzie Telidze, pierwszym Polaku, który po wojnie opłynął kulę ziemską. Te dwa filmy, podobnie jak reprezentujące kinematografię czeską „Jazda” oraz „Butelki zwrotne” Jana Sveraka, są właśnie odniesieniem do tego innego znaczenia wolności, wolności jako swoistego „state of mind” (stan umysłu).

Organizatorzy nie zapomnieli również o aspektach edukacyjnych Festiwalu KOPALNIA FILMÓW: dla młodzieży szkolnej zaplanowaliśmy pokazy filmów: „Kamienie na szaniec” Roberta Glińskiego oraz „Powstanie Warszawskie” Jana Komasy, a także spotkania z występującymi w tych filmach artystami. Te dwa filmy – znakomita ekranizacja lektury szkolnej oraz dokument niezwykły w skali dokonań światowej kinematografii, mogą być zarazem impulsem do dyskusji z przedstawicielami młodego pokolenia o podstawowych wartościach: patriotyzmie, poświęceniu, odwadze.

Niezwykle ważnym aspektem każdej projekcji jest prelekcja przed i dyskusja po. Dlatego zaproszono gości, którzy na pewno wniosą dodatkową wartość: Agnieszkę Kunikowską, aktorkę dubbingową i dziennikarkę radiową, która użyczyła swojego głosu w „Powstaniu Warszawskim” (ale nie tylko!), znakomitego aktora młodego pokolenia, Marcela Sabata, który zagrał jedną z głównych ról w „Kamieniach na szaniec”, reżysera i dziennikarza Pawła Pochwałę, twórcę „OPTY-misty” oraz Kazimierza Popławskiego, dziennikarza, podróżnika, znawcę Estonii i ogólnie specjalistę od państw basenu Morza Bałtyckiego.

Ważny jest również regionalny i społeczny aspekt Festiwalu. Wałbrzych zawsze był miastem otwartym i wielokulturowym. Jednak przez ponad 20 lat przeżywał poważny kryzys ekonomiczny, społeczny i kulturalny: w tym czasie liczba mieszkańców spadła z ok. 170 tys. (2004 r.) do niespełna 115 tys. (2015 r.) przede wszystkim w wyniku wyjazdów młodych ludzi do większych miast lub za granicę. Od kilku lat sytuacja się poprawia, istnieje coraz większe społeczne zapotrzebowanie właśnie na tego typu projekty i wydarzenia. Dotyczy to również mniejszych miejscowości, takich jak Walim i Wleń do których Festiwal KOPALNIA FILMÓW także zawita. W tym roku tylko przez jeden dzień, ale to dopiero początek.

Kiedy w kwietniu br. planowano i zgłaszano Festiwal KOPALNIA FILMÓW do kalendarza wydarzeń kulturalnych miasta, była to jedyna planowana tego typu impreza w Wałbrzychu. W ciągu tych kilku miesięcy odbyły się, niejako „z niczego” cztery festiwale, z czego dwa z hasłem WOLNOŚĆ w tytule. Jako prekursorzy odnotowujemy ten fakt z dużą satysfakcją, ciesząc się, że Wałbrzych jest na najlepszej drodze, by stać się festiwalową stolicą Polski.

Festiwalowe projekcje uzupełniają inne wydarzenia kulturalno-artystyczne: wystawa fotografii Michała „Korwina” Piotrowskiego „Photo Associations – Freedom Edition”, występy grupy artystycznej „Sunflower School Theatre” z Ukrainy oraz Zespołu Pieśni i Tańca „Wałbrzych”.

Festiwal KOPALNIA FILMÓW został dofinansowany ze środków Muzeum Historii Polski w ramach projektu „Patriotyzm jutra”, natomiast patronat nad nim objął Prezydent Miasta Wałbrzych, dr Roman Szełemej.

Organizator: Fundacja „EMU” im. Elżbiety Marii Urbańskiej

Współorganizatorzy: Wałbrzyski Ośrodek Kultury, Centrum Nauki i Sztuki „Stara Kopalnia” w Wałbrzychu

Partnerzy: Zespół Pieśni i Tańca „Wałbrzych”, Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna „Biblioteka Pod Atlantami” w Wałbrzychu, Ośrodek Kultury, Sportu i Turystyki we Wleniu, Centrum Kultury i Turystyki w Walimiu.

Program:

13.11 (wtorek) – WAŁBRZYCH

Biblioteka Multimedialna na Podzamczu

godz. 9.30 – szkolny pokaz filmu „Kamienie na szaniec”, prelekcja

godz. 12.00 – szkolny pokaz filmu „Powstanie Warszawskie”, prelekcja

Biblioteka „Pod Atlantami” Rynek

godz. 16.00 – pokaz filmu „Butelki zwrotne”, prelekcja

15.11 (czwartek) – WALIM

godz. 11.00 – szkolny pokaz filmu „Kamienie na szaniec”, spotkanie z Marcelem Sabatem

godz. 13.30 – szkolny pokaz filmu „Powstanie Warszawskie”, spotkanie z Agnieszką Kunikowską

godz. 17.00 – występ ukraińskiej grupy „Sunflower School Theatre” z Rivne

godz. 17.30 – pokaz filmu „Powstanie Warszawskie”, spotkanie z Agnieszką Kunikowską

16.11 (piątek) – WAŁBRZYCH

Stara Kopalnia godz. 10.00 – szkolny pokaz filmu „Kamienie na szaniec”, spotkanie z Marcelem Sabatem

godz. 12.30 – szkolny pokaz filmu „Powstanie Warszawskie”, spotkanie z Agnieszką Kunikowską

Biblioteka „Pod Atlantami” Rynek godz. 16.00 – pokaz filmu „Jazda”, prelekcja/spotkanie z gościem

Stara Kopalnia godz. 18.30 – otwarcie wystawy „Photo Associations – Freedom Editions”, spotkanie z autorem Michałem „Korwinem” Piotrowskim

godz. 19.00 – pokaz filmu „Chajtarma – Powrót”, spotkanie z gośćmi specjalnymi

17.11 (sobota) – WAŁBRZYCH

Stara Kopalnia godz. 12.00 – pokaz filmów „Ahto – w pogoni za marzeniami” oraz „OPTY-mista”, spotkanie z Pawłem Pochwałą i Kazimierzem Popławskim

godz. 15.00 – pokaz filmu „Rodeo. Jak poskromić dziki kraj”, spotkanie z Kazimierzem Popławskim

godz. 18.00 – Gala Finałowa - występ Zespołu Pieśni i Tańca „Wałbrzych”; - występ grupy ukraińskiej „Sunflower School Theatre” z Rivne; - pokaz filmu „Donbas”; - goście specjalni

Opis filmów festiwalowych

„Kamienie na szaniec” (Polska, 2014), reż. Robert Gliński

Ekranizacja powieści Aleksandra Kamińskiego pod tym samym tytułem. Trzej przyjaciele: Alek (Kamil Szeptycki), Zośka (Marcel Sabat) i Rudy (Tomasz Ziętek) to warszawscy harcerze, maturzyści snujący ambitne plany na przyszłość. Jednak wrzesień 1939 r. burzy wszystko. Młodzi ludzie wkraczają w dorosłość w dramatycznych i brutalnych i okrutnych czasach. Stają przed wyborem: przetrwać za wszelką cenę czy ryzykując wszystko przyłączyć się do walczących o wolną Polskę. Wychowani w patriotycznych domach, kształtowani przez harcerskie ideały, postanawiają walczyć. Stają się żołnierzami i choć codziennie ocierają się o śmierć, to jednak nawet w tych okrutnych czasach potrafią żyć pełnią życia...

„Powstanie Warszawskie” (Polska, 2014), reż. Jan Komasa

Autentyczne kroniki filmowe nakręcone podczas Powstania Warszawskiego zostały poddane żmudnemu procesowi rekonstrukcji cyfrowej i zmontowane w jedną całość. W ten sposób opowiada historię dwóch młodych reporterów, Karola i Witka, świadków 63 powstańczych dni. Swoją kamerą rejestrują oni nie tylko walkę, ale również życie codzienne walczącej stolicy: sytuacje radosne i tragiczne, śmiech i łzy… Film określany przez twórców jako „pierwszy na świecie fabularny dramat wojenny non-fiction” nie ma odpowiednika w światowej kinematografii.

„Chajtarma” (Ukraina, 2013), reż. Akhtem Seitablayev

18 maja 1944 roku. Amethan Sultan (Akhtem Seitablayev), znakomity, wielokrotnie odznaczany pilot myśliwski z pochodzenia jest Tatarem. Przyjeżdża na krótki urlop do rodzinnego domu w niewielkiej wsi Ałupka na Krymie. W tym samym czasie rozpoczyna się zaplanowana przez Stalina akcja deportacyjna Tatarów krymskich. Mężczyzna staje się świadkiem bezradnym świadkiem tragicznych wydarzeń, które dziesiątkują jego naród... Pierwszy film wyprodukowany przez Tatarów Krymskich przedstawiających dramat tego narodu.

„Jazda” (Czechy, 1994), reż. Jan Svěrák

Dwa j studenci, Radek i Franta kupują za grosze rozsypującego się gruchota. Bez dachu, ważnych papierów, ale za to z zagraniczną rejestracją jeżdżą wiejskimi, krętymi dróżkami, unikając zatłoczonych autostrad, a głównie policji. Dokładny cel i kierunek nie są bliżej określone, ale właśnie na tym polega zabawa. Na jednej z leśnych dróg spotykają dziewczynę, Annę, która niewiele myśląc rusza z nieznajomymi w siną dal. Podąża za nimi czarna beemka, a w niej chorobliwie zazdrosny chłopak Anny...Nakręcona za rekordowo małe pieniądze „Jazda” doczekała się w Czechach miana filmu kultowego. W filmie Sveraka jest kabriolet, dwóch facetów rywalizujących o względy interesującej kobiety, no i wielka przygoda. To film uniwersalny, zarówno pod względem treści jak i formy. Klasyczne, sprawnie zrealizowane kino drogi w każdych okolicznościach znajduje swoich wielbicieli i trafia do świadomości każdego pokolenia.

„Butelki zwrotne” (Czechy, 2007), reż. Jan Svěrák

Józef Tkaloun, nauczyciel tuż przed emeryturą, rezygnuje z pracy w szkole na skutek nieprzyjemnego incydentu. Ale nie chce gnić w domu i czekać na śmierć. Jak sam mówi „na świecie pozostało zbyt wiele chętnych kobiet i niewypitych butelek piwa.” Znajduje więc w pobliskim supermarkecie pracę w punkcie skupu butelek. Ta rzekoma degradacja społeczna wprawia jego rodzinę w konsternację. A nasz bohater odkrywa swoje powołanie: zamiast wkładać wiedzę do głów nastoletnich troglodytów będzie pomagać innym ludziom w szukaniu szczęścia. Kto wie, może uda mu się przy tym odkryć własne?

„Ahto – w pogoni za marzeniami” (Estonia, 2018), reż. Jaanis Valk

Tytułowemu bohaterowi, Ahto Valterowi, żeglarstwo towarzyszy od najmłodszych lat, już jako nastolatek płynie z Estonii do Nowego Jorku. W 1938 r. udaje mu się zrealizować swoje wielkie marzenie o morskiej podróży dookoła świata plan: wraz ze swoją rodziną i barwną załogą rusza w podróż życia. Jeszcze nie wie, że wróci do zupełnie innego świata niż ten, z którego wypłynął… Film składa się w większości z materiałów archiwalnych – w tym filmów i zdjęć, jakie bohaterowie przywieźli z wyprawy, ukazujących odległe, nieznane zakątki świata.

„OPTY-mista” (Polska, 2017), reż. Paweł Pochwała

Dokument poświęcony najbardziej znanemu polskiemu żeglarzowi, Leonidowi Telidze, który jako pierwszy Polak po wojnie opłynął kulę ziemską. Film Pawła Pochwały ujawnia także nieznany aspekt tej wspaniałej podróży: żeglarz walczył nie tylko z naturą i przeciwnymi wiatrami, ale również z własną słabością…

„Rodeo. Jak poskromić dziki kraj” (Estonia/Finlandia, 2018), reż. Raimo Jõerand, Kiur Aarma

Utrzymana w duchu kina sensacyjnego porywająca opowieść o pierwszych wolnych wyborach w Estonii od czasu II wojny światowej. O wydarzeniach sprzed lat opowiadają współtwórcy ówczesnego nowego rządu, wtedy młodzi idealiści bez doświadczenia politycznego. Z perspektywy czasu wspominają kraj pogrążony w chaosie i biedzie, nad którym musieli zapanować, by zyskać poparcie mieszkańców oraz przywódców innych państw.

„Donbas” (Francja/Holandia/Niemcy/Ukraina/Rumunia, 2018), reż. Siergiej Łoźnica

Noworosja, państwo-widmo, rządzone przez watażków, istniejące tylko dzięki wsparciu mitycznej matki – Rosji. Tu propaganda uchodzi za prawdę, wojna za pokój, a nienawiść deklarowana jest jako miłość Film, podzielony na 13 segmentów, tworzących galerię osobliwych postaci, zmierza ku szokującemu finałowi… Najnowszy film Siergieja Łoźnicy, bodaj najbardziej znanego reżysera ukraińskiego, odwołuje się do tego, jak dziś postrzegamy świat – często pokawałkowany na dziesiątki filmików, które scrollujemy z rosnącą obojętnością. W hipnotycznym, pełnym groteski stylu, zabiera nas w podróż przez kolejne kręgi piekła wojny hybrydowej we wschodniej Ukrainie. „Donbas” to opowieść o współczesnym człowieczeństwie i cywilizacji w dobie postprawdy i fake-newsów, o każdym z nas.

Biogramy:

Agnieszka Kunikowska. Z wykształcenia aktorka (absolwentka wrocławskiego Wydziału Aktorskiego krakowskiej PWST), porzuciła scenę dla studia radiowego i dubbingowego. W Programie I Polskiego Radia prowadzi programy dla dzieci. Jest także jedną z najpopularniejszych aktorek dubbingujących: użyczyła swojego głosu m.in. królewnie Fionie w „Shreku”, ale także Triss Merigold w popularnej grze „Wiedźmin”.

Marcel Sabat. Aktor, absolwent łódzkiej „Filmówki”, projektant mody, właściciel marki odzieżowej Marcel Sabat Clothes. Pracował z Grzegorzem Wiśniewskim przy spektaklu „Shopping and fucking" i Agatą Dudą-Gracz przy „Złych snach". Za rolę w tym pierwszym dostał nagrodę Opus Film podczas 31. Festiwalu Szkół Teatralnych. Dużą popularność przyniosła mu rola Tadeusza Zawadzkiego „Zośki” w ekranizacji znanej powieści Aleksandra Kamińskiego „Kamienie na szaniec” (2014) w reżyserii Roberta Glińskiego. Zagrał „Łysego” w komedii „Facet (nie)potrzebny od zaraz" (2014) oraz jedną z głównych ról w serialu „Komisja morderstw” (2016). Zagrał też w amerykańskiej produkcji „True crimes” (2016) u boku m.in. Jima Carreya, Charlotte Gainsbourg i Martona Csokasa. W ósmej edycji programu „Twoja twarz brzmi znajomo" wygrał drugi odcinek, a wygraną – czek na 10 tys. zł – przekazał fundacji „Zdążyć z pomocą” na rzecz Bartosza Sarana. W najnowszym filmie Filipa Bajona „Kamerdyner” (2018) zagrał jedną z głównych ról, Kurta von Kraussa.

Piotr Radecki. Historyk, krytyk filmowy, redaktor, wykładowca akademicki, wielbiciel żeglarstwa i podróży. Od blisko 30 lat pisze o kulturze, ze szczególnym uwzględnieniem tematyki filmowej i telewizyjnej. Od kilku lat jest wykładowcą (reportaż multimedialny) na wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Biblilogii UW. Od 2016 r. jest współorganizatorem Festiwalu NATURA-KULTURA-MEDIA im. R. Kapuścińskiego w podwarszawskim Izabelinie. Dyrektor programowy i artystyczny w Festiwalu Filmowy KOPALNIA FILMÓW.

Paweł Pochwała. Reżyser teatralny, dziennikarz telewizyjny i radiowy, absolwent Wydziału Socjologii UW oraz Wydziału Reżyserii PWST w Warszawie, zapalony żeglarz i propagator tego sportu. Autor wielu programów telewizyjnych, m.in. „Komedianci, czyli poszukiwania bohatera naszych czasów”, „Krótki film o Mazowszu”, czy „Pochwała żeglarstwa”. Niegdyś prowadzący „Kawa czy herbata?”, obecnie „Warszawski dzień” w TVP3. W Radiowej Jedynce był współprowadzącym audycji „Cztery pory roku” oraz „Lato z radiem”.

Jan Svěrák. Znakomity czeski reżyser filmowy, syn znanego scenarzysty i aktora Zdenka Svěráka. Studiował reżyserię filmów dokumentalnych na słynnym FAMU (Wydziale Filmowym i Telewizyjnym Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze), który ukończyli m.in. Milos Forman, Emir Kusturica, Agnieszka Holland, Jiri Menzel i Petr Zelenka. Twórca m.in. „Szkoły podstawowej” (1991), „Jazdy” (1994), „Ciemnoniebieskiego świata” (2001) i „Butelek zwrotnych” (2007), które zdobywały nagrody na festiwalach na całym świecie. Dramat „Kola” (1996) przyniósł mu Oskara w kategorii najlepszy film obcojęzyczny.

Michał „Korwin” Piotrowski. Absolwent warszawskiego PLSP, uczył się w warszawskim Studium Architektonicznym i studiował na ASP w Łodzi na Wydziale Wzornictwa Przemysłowego. Pasjonat fotografii, zajmuje się projektowaniem graficznym, pracował w agencjach reklamowych jako dyrektor artystyczny i projektant. Działa również jako projektant niezależny.

Kazimierz Popławski. Absolwent Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Studiował również na Uniwersytecie w Tartu w Estonii oraz na Northeastern Illinois University w Chicago w USA. Prezes Fundacji Bałtyckiej. Redaktor naczelny serwisu internetowego Przegląd Bałtycki oraz autor portalu Eesti.pl. Publikował m.in. w Res Publice Nowej, Nowej Europie Wschodniej i New Eastern Europe, Miesięczniku Znak, Tygodniku Przegląd, kwartalniku Nowe Media.

(J.R.)
REKLAMA

Komentarze (0)

Brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz

© walbrzych365.pl | Prawa zastrzeżone